Τι είναι το Digital Forensics;
Το Digital Forensics (Ψηφιακή Εγκληματολογία) είναι η εξειδικευμένη διαδικασία εντοπισμού, συλλογής, διατήρησης και τεχνικής ανάλυσης ψηφιακών δεδομένων από ηλεκτρονικές συσκευές και ψηφιακά συστήματα.
Η διαδικασία μπορεί να αφορά κινητά τηλέφωνα, ηλεκτρονικούς υπολογιστές, αποθηκευτικά μέσα, λογαριασμούς, εφαρμογές και άλλα ψηφιακά δεδομένα, ανάλογα με το αντικείμενο και τις τεχνικές δυνατότητες κάθε υπόθεσης.
Στόχος μιας ψηφιακής έρευνας δεν είναι απλώς η εύρεση ενός αρχείου ή μιας εφαρμογής, αλλά η τεχνικά τεκμηριωμένη εξέταση των διαθέσιμων ψηφιακών ευρημάτων, ώστε να μπορούν να εξαχθούν ασφαλέστερα συμπεράσματα σχετικά με ένα περιστατικό.
Οι υπηρεσίες Digital Forensics μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε ιδιωτικές και εταιρικές έρευνες, περιστατικά παραβίασης συσκευών, διερεύνηση πιθανής παρακολούθησης, απώλεια δεδομένων και άλλες υποθέσεις στις οποίες τα ψηφιακά στοιχεία έχουν ουσιαστική σημασία.
Τι μπορεί να περιλαμβάνει μια ψηφιακή έρευνα;
Ανάλογα με τη συσκευή και το περιστατικό, η τεχνική διερεύνηση μπορεί να περιλαμβάνει:
- Εξέταση κινητών τηλεφώνων iPhone και Android
- Εξέταση ηλεκτρονικών υπολογιστών
- Ανάλυση εγκατεστημένων εφαρμογών και διαθέσιμων δεδομένων
- Εξέταση system logs και άλλων ψηφιακών artifacts
- Έλεγχο για ενδείξεις κακόβουλου λογισμικού ή spyware
- Ανάλυση timestamps και μεταδεδομένων
- Ανάκτηση διαθέσιμων διαγραμμένων δεδομένων
- Εξέταση ιστορικού δραστηριότητας
- Ανάλυση αρχείων και ψηφιακών ιχνών
- Εξέταση διαθέσιμων δεδομένων επικοινωνίας
- Ανάλυση δικτυακής δραστηριότητας όπου απαιτείται
- Τεχνική τεκμηρίωση των ευρημάτων
Η ακριβής διαδικασία καθορίζεται από το είδος της συσκευής, το λειτουργικό σύστημα, την κατάσταση των δεδομένων και το ερευνητικό ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί.
Digital Forensics σε κινητά τηλέφωνα
Τα smartphones αποτελούν σήμερα μία από τις σημαντικότερες πηγές ψηφιακών δεδομένων. Ένα κινητό μπορεί να περιλαμβάνει πληροφορίες που σχετίζονται με εφαρμογές, επικοινωνίες, αρχεία, φωτογραφίες, βίντεο, τοποθεσίες και δραστηριότητα του χρήστη.
Η ψηφιακή διερεύνηση κινητού μπορεί, ανάλογα με την περίπτωση και τα διαθέσιμα δεδομένα, να εξετάσει αρχεία συστήματος, εφαρμογές, permissions, logs, timestamps και άλλα ψηφιακά artifacts.
Σε περιπτώσεις όπου υπάρχει υποψία παραβίασης ή μη εξουσιοδοτημένης παρακολούθησης μπορεί να πραγματοποιηθεί εξειδικευμένος έλεγχος κινητού για ιούς, spyware και παρακολούθηση.
Digital Forensics σε υπολογιστές
Η διερεύνηση ηλεκτρονικού υπολογιστή μπορεί να περιλαμβάνει τεχνική εξέταση των διαθέσιμων αρχείων, εγκατεστημένου λογισμικού, λογαριασμών, ιστορικού δραστηριότητας και άλλων ψηφιακών δεδομένων.
Ανάλογα με το περιστατικό μπορούν επίσης να εξεταστούν ενδείξεις μη εξουσιοδοτημένης πρόσβασης, κακόβουλου λογισμικού ή ύποπτης δικτυακής δραστηριότητας.
Όπου απαιτείται, η δικτυακή κίνηση μπορεί να εξεταστεί με εξειδικευμένα εργαλεία ανάλυσης δικτύου, όπως το Wireshark, ώστε να αξιολογηθούν διαθέσιμα δεδομένα επικοινωνίας και πιθανές ασυνήθιστες συνδέσεις.
Ανάκτηση διαγραμμένων δεδομένων
Η διαγραφή ενός αρχείου, μιας φωτογραφίας, ενός μηνύματος ή μιας συνομιλίας δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάθε σχετικό ψηφιακό ίχνος εξαφανίζεται άμεσα.
Ανάλογα με τη συσκευή, το λειτουργικό σύστημα, τον τρόπο διαγραφής και τη μεταγενέστερη χρήση της συσκευής, ενδέχεται να είναι τεχνικά εφικτή η ανάκτηση διαγραμμένων δεδομένων ή ο εντοπισμός σχετικών ψηφιακών artifacts.
Η δυνατότητα ανάκτησης δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη και αξιολογείται ξεχωριστά σε κάθε υπόθεση.
Διατήρηση της ακεραιότητας των ψηφιακών ευρημάτων
Σε μια σοβαρή ψηφιακή έρευνα ιδιαίτερη σημασία έχει όχι μόνο το τι εντοπίστηκε, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο συλλέχθηκαν και τεκμηριώθηκαν τα δεδομένα.
Όπου είναι τεχνικά εφικτό και κατάλληλο για την εκάστοτε περίπτωση, μπορούν να εφαρμοστούν διαδικασίες forensic acquisition, δημιουργίας αντιγράφων εργασίας και επαλήθευσης της ακεραιότητας των δεδομένων μέσω hash values.
Με αυτόν τον τρόπο περιορίζεται ο κίνδυνος αλλοίωσης των πρωτογενών δεδομένων και διατηρείται τεχνική τεκμηρίωση της διαδικασίας εξέτασης.
Digital Forensics και διερεύνηση υποκλοπών
Η ψηφιακή εγκληματολογία αφορά κατά κύριο λόγο την εξέταση ψηφιακών δεδομένων και συσκευών. Σε ορισμένες υποθέσεις, όμως, η πιθανή παρακολούθηση μπορεί να σχετίζεται και με φυσικά εγκατεστημένες συσκευές υποκλοπής ή εντοπισμού.
Όταν υπάρχουν σχετικές ενδείξεις, η ψηφιακή διερεύνηση μπορεί να συνδυαστεί με έλεγχο υποκλοπών TSCM, χρησιμοποιώντας εξειδικευμένες τεχνικές και εξοπλισμό για την αναζήτηση πιθανών συσκευών παρακολούθησης σε χώρους ή οχήματα.
Ψηφιακά πειστήρια και τεχνική αναφορά
Μετά την ολοκλήρωση της εξέτασης μπορεί, ανάλογα με το αντικείμενο της ανάθεσης, να συνταχθεί τεχνική αναφορά των ευρημάτων.
Η αναφορά μπορεί να περιγράφει τη μεθοδολογία που ακολουθήθηκε, τα διαθέσιμα στοιχεία που εξετάστηκαν, τα τεχνικά ευρήματα και τα συμπεράσματα που μπορούν να υποστηριχθούν από αυτά.
Όταν πρόκειται για υπόθεση με πιθανή νομική χρήση, ιδιαίτερη σημασία έχει η σωστή διατήρηση και τεκμηρίωση των ψηφιακών δεδομένων. Η τελική αξιολόγηση και αποδοχή οποιουδήποτε στοιχείου σε δικαστική διαδικασία ανήκει στις αρμόδιες δικαστικές αρχές.
Γιατί απαιτείται εξειδικευμένη ψηφιακή έρευνα;
Η απλή χρήση ενός antivirus ή ενός προγράμματος ανάκτησης αρχείων δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη διαδικασία Digital Forensics.
Η ψηφιακή διερεύνηση απαιτεί συνδυασμό τεχνικών γνώσεων, κατάλληλων εργαλείων, σωστής μεθοδολογίας και αξιολόγησης των ευρημάτων στο πλαίσιο της συγκεκριμένης υπόθεσης.
Ιδιαίτερα όταν τα αποτελέσματα μιας εξέτασης μπορεί να επηρεάσουν μια ιδιωτική, επαγγελματική ή νομική υπόθεση, είναι σημαντικό τα συμπεράσματα να βασίζονται στα πραγματικά διαθέσιμα δεδομένα και όχι μόνο σε ενδείξεις ή αυτοματοποιημένες σαρώσεις.
Ντετέκτιβ Ηλεκτρονικού Εγκλήματος και Έρευνες στον Κυβερνοχώρο
Σε υποθέσεις που σχετίζονται με ψηφιακά περιστατικά, ένας ντετέκτιβ ηλεκτρονικού εγκλήματος μπορεί να συνδυάσει την ερευνητική διαδικασία με την τεχνική εξέταση των διαθέσιμων ψηφιακών στοιχείων. Η διερεύνηση μπορεί να αφορά περιστατικά παραβίασης συσκευών, μη εξουσιοδοτημένης πρόσβασης, κακόβουλου λογισμικού, ψηφιακών απειλών ή άλλων ενεργειών που αφήνουν ηλεκτρονικά ίχνη.
Οι έρευνες εγκλήματος στον κυβερνοχώρο μπορεί να απαιτούν εξέταση κινητών τηλεφώνων, ηλεκτρονικών υπολογιστών, αρχείων, logs, μεταδεδομένων, δικτυακής δραστηριότητας και άλλων διαθέσιμων ψηφιακών δεδομένων. Το είδος της τεχνικής ανάλυσης εξαρτάται πάντοτε από το συγκεκριμένο περιστατικό και από τα στοιχεία στα οποία υπάρχει νόμιμη δυνατότητα πρόσβασης.
Η ιδιωτική ψηφιακή διερεύνηση δεν υποκαθιστά τις αρμόδιες διωκτικές ή δικαστικές αρχές. Μπορεί όμως να συμβάλει στην τεχνική διερεύνηση και τεκμηρίωση ψηφιακών ευρημάτων, ιδιαίτερα όταν απαιτείται να εξακριβωθεί τι συνέβη σε μια συσκευή ή ένα ψηφιακό σύστημα.
Συχνές Ερωτήσεις για Digital Forensics
Τι είναι τα ψηφιακά πειστήρια;
Ψηφιακά πειστήρια ή ψηφιακά ευρήματα μπορούν να είναι δεδομένα που προέρχονται από κινητά, υπολογιστές, εφαρμογές, αρχεία, logs, μεταδεδομένα και άλλες ηλεκτρονικές πηγές και τα οποία μπορεί να σχετίζονται με τη διερεύνηση μιας υπόθεσης.
Μπορούν να ανακτηθούν διαγραμμένα αρχεία;
Σε ορισμένες περιπτώσεις ναι, αλλά αυτό εξαρτάται από τη συσκευή, το λειτουργικό σύστημα, τον τρόπο διαγραφής και το κατά πόσο τα δεδομένα έχουν αντικατασταθεί ή παραμένουν διαθέσιμα σε κάποια μορφή.
Μπορεί να ελεγχθεί ένα κινητό για spyware;
Ναι. Ανάλογα με τη συσκευή και τα διαθέσιμα δεδομένα μπορούν να εξεταστούν εφαρμογές, permissions, logs και άλλα ψηφιακά ίχνη για ενδείξεις ύποπτης δραστηριότητας.
Μπορεί να ελεγχθεί ένας υπολογιστής για παραβίαση;
Μπορεί να πραγματοποιηθεί τεχνική εξέταση των διαθέσιμων δεδομένων για ενδείξεις μη εξουσιοδοτημένης πρόσβασης, κακόβουλου λογισμικού ή άλλης ύποπτης δραστηριότητας. Το εύρος και η αξιοπιστία των συμπερασμάτων εξαρτώνται από τα διαθέσιμα στοιχεία.
Μπορούν να εντοπιστούν ίχνη προηγούμενης δραστηριότητας;
Ανάλογα με τη συσκευή και τα δεδομένα που παραμένουν διαθέσιμα, η ψηφιακή ανάλυση μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να εντοπίσει artifacts, logs, timestamps, metadata ή άλλα ψηφιακά ίχνη προηγούμενης δραστηριότητας. Αυτό δεν είναι εφικτό σε κάθε περίπτωση και εξαρτάται από πολλούς τεχνικούς παράγοντες.
Πρέπει να χρησιμοποιήσω τη συσκευή πριν από τον έλεγχο;
Όταν υπάρχει σοβαρό περιστατικό και ενδέχεται να χρειαστεί forensic εξέταση, καλό είναι να αποφεύγονται περιττές αλλαγές, διαγραφές ή επαναφορά εργοστασιακών ρυθμίσεων πριν αξιολογηθεί η κατάσταση, καθώς μπορεί να χαθούν χρήσιμα ψηφιακά δεδομένα.
Εξειδικευμένες Υπηρεσίες Digital Forensics
Η τεχνική διερεύνηση πραγματοποιείται ανάλογα με τις απαιτήσεις της εκάστοτε υπόθεσης και τα διαθέσιμα ψηφιακά δεδομένα. Κάθε περιστατικό αξιολογείται ξεχωριστά, ώστε να επιλεγεί η κατάλληλη μεθοδολογία εξέτασης.
Στόχος είναι η τεχνικά τεκμηριωμένη διερεύνηση των ψηφιακών ευρημάτων, η προστασία της ακεραιότητας των διαθέσιμων δεδομένων και η σαφής παρουσίαση των αποτελεσμάτων της εξέτασης.
Για υποθέσεις που αφορούν κινητά τηλέφωνα, ηλεκτρονικούς υπολογιστές, ανάκτηση δεδομένων, πιθανή παραβίαση συσκευών, ηλεκτρονικό έγκλημα, περιστατικά στον κυβερνοχώρο ή άλλες μορφές ψηφιακής διερεύνησης, μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας για την αρχική αξιολόγηση της υπόθεσης.
Γραφείο Ιδιωτικών Ερευνών
Αθήνα: Σταδίου 39 – 210 3616406
Πειραιάς: Ηρώων Πολυτεχνείου 36 και Δραγάτση 8 (είσοδος) – 210 4131298 – 2104131519
